قانون جدید چک (صیادی) 1401

موضوعات مقاله

مقدمه

 

در سال‌های گذشته صدور چک‌ بی محل و موارد مانند آن، موجب ضررهای جبران‌ناپذیری به مردم شد. با تصویب قانون جدید چک، روند صدور چک و پیگیری آن به ‌صورت مدون و با نظم خاصی انجام می‌شود.
چک به ‌عنوان یکی از سندهای تجاری، در زندگی مردم و اقتصاد کشور، نقش قابل‌توجهی دارد. بسیاری از مردم و تاجران، دادوستدهای خود را با چک انجام می‌دهند. همچنین بعضی از مردم از چک برای خریدهای مدت‌دار یا تضمین استفاده می‌کنند. در واقع می‌توان گفت چک پس از پول، مهم‌ترین نقش را در مبادلات اقتصادی کشور ما دارد. همین موضوع سبب بروز مشکلات و آشفتگی‌هایی در مورد این سند تجاری شده بود. قانون‌گذار با هدف شفاف‌سازی مبادلات اقتصادی و نظم بخشیدن به نحوه صدور چک و دریافت وجه آن، قانون جدید چک را تصویب کرد.

“قانون جدید صدور چک “

یکی از قوانین جدیدی که در عرصه مبادلات بانکی تصویب شده، قانون صدور چک است. بر اساس این قانون، صادرکننده مکلف به ثبت چک خواهد بود. همچنین او موظف است در زمان ثبت چک و در تاریخ سررسید آن که بر روی چک مندرج شده ‌است، مبلغی معادل وجه چک در حساب خود داشته باشد. مطابق قانون چک صیاد، همه چک‌ها به ‌صورت یکپارچه صادر می‌شوند. همچنین نحوه صدور و پیگیری چک‌های پرداخت‌نشده نیز شکل تازه‌ای پیدا کرده‌ است.
یکی از نوآوری‌های قانون جدید چک این است که اگر شخصی چکی را صادر کند و در تاریخ مندرج بر روی چک در حساب خود وجه موردنظر را نداشته باشد، مبلغ چک از سایر حساب‌های او به دارنده چک پرداخت می‌شود. این اقدام در جهت حمایت از حق دارنده چک مطرح‌ شده است.
به ‌عنوان مثال، شخصی را در نظر بگیرید که چکی را با مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان صادر می‌کند. او در زمان سررسید چک، این مبلغ را در حساب جاری خود ندارد. مطابق قانون جدید چک، تمامی حساب‌های متعلق به این شخص مسدود خواهد شد. سپس وجه موردنظر از سایر حساب‌های او به دارنده چک پرداخت می‌شود.
یکی دیگر از نکات مهم قانون چک صیاد، صدور اجراییه است. صدور اجراییه موجب صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌های دارنده چک می‌شود. دارنده چک بدون طی کردن تشریفات زمان‌بر قانونی، می‌تواند برای دریافت وجه آن اقدام کند.
مطابق قانون جدید چک، افرادی که چک آن‌ها برگشت خورده باشد، امکان دریافت دسته چک تا زمان رفع سوء اثر از آن وجود ندارد.

 

“آشنایی با سامانه صیاد”

مطابق قانون جدید چک، تمامی چک‌ها باید در سامانه صیاد ثبت شوند. سامانه صیاد به ‌منظور جلوگیری از صدور چک‌های فاقد اعتبار، اصلاح روند صدور چک و نظم بخشیدن به فرآیند آن معرفی شده ‌است. چکی که در این سامانه ثبت نشود، فاقد اعتبار است. در این سامانه مشخصات صادرکننده و دارنده چک به ‌همراه مبلغ، شماره چک، تاریخ صدور و سررسید آن ثبت خواهد شد.
یکی از مهم‌ترین خصوصیات قانون جدید چک این است که چک‌های حامل و چک‌های سفیدامضا، قابل ثبت در سامانه صیاد نیستند. یعنی لازم است که حتماً مبلغ چک و مشخصات دارنده در سامانه صیاد ثبت شود. به‌ همین‌ جهت مطابق قانون چک صیاد، دیگر چک سفیدامضا و چک حامل صادر نخواهد شد.
سامانه صیاد موجب یکپارچه‌سازی و نظم بخشیدن به روند صدور چک و کاهش صدور چک‌های برگشتی شده است. مطابق قانون جدید چک، صدور دسته‌چک برای افرادی که سابقه صدور چک برگشتی دارند، با محدودیت‌هایی مواجه شد.

 “ثبت اطلاعات در سامانه صیاد”

با توجه به قانون جدید چک صیاد، افرادی که قصد صدور چک دارند، باید تمام مشخصات چک را به ‌همراه مشخصات دارنده در سامانه صیاد ثبت کنند. حتی اگر دارنده قصد انتقال چک را داشته باشد، باید مشخصات فردی که چک را به او منتقل می‌کند را در این سامانه ثبت کند. در واقع با صدور قانون جدید چک، ظهرنویسی به صورت دستی حذف شد و تمام اقدامات مربوط به چک، باید از طریق سامانه صیاد انجام شود.
یکی دیگر از موارد ضروری در قانون جدید چک، ثبت مشخصات دارنده آن است. با این اقدام، چک حامل صادر نخواهد شد. چک حامل به چکی گفته می‌شود که مبلغ در آن نوشته ‌شده، ولی نام دارنده یا ذی‌نفع در آن ثبت نشده است. این چک برای صادرکننده و دارنده، مشکل‌ساز بود. زیرا اگر چک توسط سارق ربوده می‌شد و او آن را به بانک می‌برد، وجه چک به او پرداخت می‌شد. چون نام ذی‌نفع یا دارنده چک در آن ثبت‌ نشده بود.

“ویژگی‌های سامانه صیاد”

در این قسمت نگاهی به ویژگی‌های سامانه صیاد می‌کنیم:

  • کاهش تنش اعتباری و افزایش قدرت نظارت بر فرایند صدور چک‌ها
  • امکان رصد جریان چک‌ها در بخش اعتبار پرداختی
  • حذف نقش شعب بانکی در صدور دسته چک
  • متحدالشکل بودن دسته چک صیاد (لوگوی بانک‌ها وجه تمایز آن‌ها از یکدیگر است.)
  • در این سامانه دیگر شعب بانکی مرجع صدور دسته چک نیستند، بلکه فرد درخواست‌کننده دسته‌چک از طریق سامانه بانک مرکزی اعتبارسنجی شده و دسته چک برایش صادر می‌شود.

“الزامات چک‌های جدید”

مطابق قانون جدید چک، صادرکننده و انتقال‌دهنده یا ذی‌نفع باید صدور، تأیید دریافت و انتقال چک صیادی را در سامانه صیاد ثبت کنند. در قانون جدید چک، محدودیت‌ها و شرایط سخت‌گیرانه‌ای برای ثبت چک پیش‌بینی‌شده است. به دلیل یکپارچه‌سازی بانک مرکزی، غیرقابل پرداخت بودن یا کسری وجه چک به‌ صورت آنلاین به کلیه بانک‌ها و مؤسسات اعتباری اطلاع داده می‌شود. این بانک‌ها مکلف هستند از افتتاح حساب و صدور کارت بانکی جدید یا المثنی برای صادرکننده چک خودداری کنند.
همچنین تمام حساب‌ها و کارت‌های بانکی فردی که چک او برگشت خورده است، مسدود خواهد شد. هر گونه پرداخت تسهیلات، صدور ضمانت‌نامه ارزی یا ریالی برای این شخص ممنوع خواهد بود. هیچ اعتبار اسناد ریالی و ارزی برای او قابل گشایش نیست.
مطابق قانون جدید چک، افراد ورشکسته و کسانی که چک برگشتی رفع سوءاثرنشده دارند، حق دریافت دسته‌چک نخواهند داشت.
افرادی که به حکم مراجع قضایی یا به دلایل قانونی از داشتن دسته چک محروم هستند یا دسته‌چک آن‌ها مسدود شده، نمی‌توانند چک صیادی دریافت کنند.

قوانین دریافت چک صیادی

برای دریافت دسته چک صیادی شما باید از طریق سامانه صیاد اقدام کنید در این بخش می‌خواهیم قوانین دریافت چک صیادی را برای شما بیان کنیم.

  • حداقل دو سال از افتتاح حساب او گذشته باشد.
  • شخص دریافت کننده دسته چک باید محل سکونت و شغل ثابت داشته باشد.
  • شخص حقیقی باید سابقه بدحسابی و برگشت چک نداشته باشد.
  • شخص متقاضی باید دارای یک حساب سپرده بلند مدت با مبلغ حداقل ۵ میلیون تومان باشد.

قانون چک صیادی برگشتی

اگر شما دارنده چک صیادی هستید و پس از مراجعه به بانک حساب صادر کننده چک برای پرداخت وجهه چک کافی نباشد می‌توانید چک صیادی را برگشت بزنید.

هنگامی که چک برگشت می‌خورد مطابق قانون چک صیادی دارنده می‌تواند علیه صادر کننده شکایتنامه‌ای را تنظیم کند و به مرجع قضایی ذی الصلاح ارائه بدهد تا شکایتنامه بررسی و پیگیری شود.

البته یکی از مهم‌ترین قوانین چک صیادی برگشتی این است که چک در سامانه صیاد ثبت شده باشد در صورتی که چک صیادی ثبت نشده باشد شما نمی توانید برای شکایت کیفری از چک صیادی برگشتی اقدام کنید.

قانون برگشت زدن چک

قانون برگشت زدن چک مشخص می‌کند که شما در چه مدت زمانی و چگونه می‌توانید چک را برگشت بزنید هنگامی که چک شما کیفری باشد شما پس از اینکه متوجه شوید چک قابل برگشت است به مدت ۶ ماه باید صبر کنید سپس چک را برگشت بزنید و هنگامی که برگشت زدید به مدت ۶ ماه فرصت دارید که از صادر کننده چک شکایت کنید.

و اگر چک حقوقی باشد فرد برای برگشت زدن هیچ محدودیت زمانی ندارد و می‌تواند هر زمان که بخواهد برای برگشت زدن چک اقدام کند.

قانون جدید شکایت چک برگشتی

قانون جدید شکایت چک برگشتی شکایت‌های کیفری و حقوقی را در بر میگیرد و تعیین می‌کند که برای شکایت کیفری از چو برگشتی و شکایت حقوقی از چک برگشتی فرد باید چه اقداماتی را انجام دهد و به کدام مرجع قضایی مراجعه نماید.

مطابق قانون شکایت چک برگشتی چنانچه چک کیفری باشد فرد باید از طریق دادگاه اقدام کند و شکایتنامه را به همراه مدارک لازم به دادگاه ارائه بدهد.

اما اگر چک حقوقی باشد براساس قانون شکایت چک برگشتی فرد مطابق با مبلغ چک که اگر کمتر ۲۰ میلیون باشد به شورای حل اختلاف و بیشتر از ۲۰ میلیون باشد از طریق دادگاه برای مطالبه وجهه چک اقدام کند.

قانون مجازات چک برگشتی

قانون مجازات چک برگشتی عبارتند از: هرکس بزه صدور چک بلامحل گردد به شرح ذیل محکوم خواهد شد:

الف – چنانچه مبلغ مندرج در متن چک کمتر از ده میلیون ریال باشد به حبس تا حداکثر سه ماه محکوم خواهد شد.

ب – چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از ده میلیون ریال تا پنجاه میلیون ریال باشد از سه ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد.

ج – چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از پنجاه میلیون ریال بیشتر باشد به حبس از شش ماه تا یک سال و ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال محکوم خواهد شد و در صورتی که صادر کننده چک اقدام به صدور چک‌های بلامحل نموده باشد مجموع مبالغ مندرج در متون چک‌ها ملاک عمل خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *